Nội dung chính
“Con tôi gần 2 tuổi mà tăng cân rất chậm.”
“Có nên đổi sang sữa tăng cân không?”
“Có cần bổ sung lysine, men vi sinh hay vitamin không?”
Đây là những câu hỏi rất nhiều cha mẹ đặt ra khi thấy cân nặng của con không tăng như mong đợi.
Câu trả lời ngắn gọn là: không nên vội đổi sữa hoặc mua thực phẩm bổ sung chỉ vì trẻ tăng cân chậm. Trước hết, hãy tìm hiểu vì sao trẻ chưa tăng cân như mong đợi. Khi nguyên nhân chưa được giải quyết, việc đổi sữa hay bổ sung thêm sản phẩm thường mang lại rất ít khác biệt.
Vì sao không nên vội đổi sữa?
Nhiều cha mẹ cho rằng nếu đổi sang một loại sữa “mát hơn”, “nhiều dinh dưỡng hơn” hoặc “chuyên tăng cân” thì con sẽ cải thiện cân nặng. Thực tế không đơn giản như vậy.
Sữa chỉ là một phần trong chế độ dinh dưỡng của trẻ. Nếu trẻ ăn không đủ năng lượng, biếng ăn kéo dài, ngủ kém, thường xuyên mắc bệnh hoặc gặp vấn đề về hấp thu, việc đổi sang một loại sữa khác sẽ khó tạo ra thay đổi đáng kể.
Ngay cả khi một loại sữa có nhiều năng lượng hơn, trẻ cũng chỉ tăng cân nếu tổng năng lượng và dinh dưỡng cơ thể nhận được đáp ứng nhu cầu phát triển trong thời gian dài.
Vì vậy, trước khi nghĩ đến việc đổi sữa, hãy xem lại toàn bộ chế độ ăn, giấc ngủ, sức khỏe và quá trình tăng trưởng của trẻ.
Khi nào nên đổi sữa?
Điều đó không có nghĩa là cha mẹ không bao giờ nên đổi sữa. Trong một số trường hợp, việc thay đổi công thức có thể là lựa chọn phù hợp.
Ví dụ:
- Trẻ không dung nạp hoặc dị ứng với loại sữa đang sử dụng.
- Trẻ bước sang độ tuổi cần chuyển sang công thức khác.
- Trẻ cần một loại sữa chuyên biệt theo chỉ định của nhân viên y tế, chẳng hạn như sữa dành cho trẻ sinh non hoặc trẻ dị ứng đạm sữa bò.
- Trẻ không bú đủ hoặc không chấp nhận loại sữa hiện tại.
Nếu trẻ vẫn bú tốt, dung nạp tốt và phát triển bình thường, việc đổi sữa chỉ vì nghe giới thiệu một sản phẩm “tăng cân tốt hơn” thường không cần thiết.
Có nên dùng thực phẩm bổ sung để giúp trẻ tăng cân?
Khi con tăng cân chậm, nhiều cha mẹ tìm đến các sản phẩm như lysine, men vi sinh, vitamin tổng hợp, sữa non, yến, DHA hay các loại thực phẩm bổ sung khác.
Tuy nhiên, không có thực phẩm bổ sung nào giúp tất cả trẻ tăng cân. Thực phẩm bổ sung chỉ phát huy tác dụng khi trẻ thực sự có nhu cầu hoặc thiếu một dưỡng chất cụ thể.
Ví dụ, trẻ thiếu sắt có thể cần bổ sung sắt. Trẻ thiếu vitamin D có thể cần bổ sung vitamin D. Một số trẻ có thiếu kẽm hoặc mắc các bệnh lý đường tiêu hóa cũng có thể được chỉ định bổ sung phù hợp.
Ngược lại, nếu trẻ không thiếu các chất này, việc sử dụng thêm chưa chắc giúp cải thiện cân nặng. Vì vậy, thực phẩm bổ sung không nên được xem là giải pháp đầu tiên cho mọi trường hợp trẻ tăng cân chậm.
Điều cha mẹ nên kiểm tra trước
Thay vì hỏi “Nên đổi sang loại sữa nào?”, hãy bắt đầu bằng những câu hỏi sau:
- Trẻ có đang ăn đủ so với nhu cầu của lứa tuổi không?
- Khẩu phần hằng ngày đã đủ năng lượng, protein và chất béo chưa?
- Trẻ có bú hoặc uống sữa phù hợp với độ tuổi không?
- Trẻ có ngủ đủ và hoạt động phù hợp không?
- Trẻ có táo bón, tiêu chảy, nôn trớ hoặc bệnh kéo dài làm ảnh hưởng đến việc ăn uống không?
- Cân nặng của trẻ có thực sự tăng chậm khi theo dõi trên biểu đồ tăng trưởng hay chỉ thấp hơn một số trẻ khác?
Những câu hỏi này thường giúp tìm ra nguyên nhân thực sự của vấn đề và quyết định xem trẻ cần điều chỉnh chế độ ăn, đổi sữa hay được đánh giá thêm.
Khi nào nên cân nhắc thực phẩm bổ sung?
Sau khi đã đánh giá chế độ ăn và sức khỏe của trẻ, một số trường hợp có thể cần bổ sung thêm theo hướng dẫn của nhân viên y tế. Ví dụ:
- Trẻ được xác định thiếu một số vitamin hoặc khoáng chất.
- Trẻ có bệnh lý làm tăng nhu cầu dinh dưỡng hoặc giảm khả năng hấp thu.
- Trẻ có chế độ ăn hạn chế kéo dài và khó đáp ứng đủ nhu cầu qua thực phẩm.
Trong những trường hợp này, thực phẩm bổ sung có vai trò hỗ trợ, nhưng vẫn không thể thay thế một chế độ ăn cân đối và phù hợp.
Cha mẹ nên làm gì?
Nếu con tăng cân chậm, hãy đi theo thứ tự sau:
- Theo dõi cân nặng trên biểu đồ tăng trưởng để xác định trẻ có thực sự tăng cân chậm hay không.
- Đánh giá lại chế độ ăn, lượng sữa, giấc ngủ và sức khỏe của trẻ.
- Điều chỉnh khẩu phần nếu trẻ chưa nhận đủ năng lượng và các nhóm chất cần thiết.
- Chỉ cân nhắc đổi sữa hoặc bổ sung sản phẩm khi có lý do rõ ràng hoặc được tư vấn phù hợp.
Làm theo trình tự này sẽ giúp cha mẹ giải quyết đúng nguyên nhân thay vì chỉ thay đổi sản phẩm.
Điều cha mẹ cần nhớ
Khi trẻ tăng cân chậm, đổi sữa hoặc mua thực phẩm bổ sung không phải là bước đầu tiên.
Điều quan trọng hơn là tìm hiểu vì sao trẻ chưa tăng cân như mong đợi. Khi nguyên nhân được xác định đúng, cha mẹ sẽ biết con cần điều chỉnh bữa ăn, thay đổi loại sữa, bổ sung một dưỡng chất cụ thể hay đơn giản chỉ cần thêm thời gian để tiếp tục phát triển.
Nói cách khác, đừng bắt đầu bằng câu hỏi “Nên mua sản phẩm nào?”, mà hãy bắt đầu bằng câu hỏi “Vì sao con chưa tăng cân?”. Đây mới là quyết định giúp trẻ tăng cân khỏe mạnh và bền vững.
Xem thêm:
- Con tôi có đang tăng cân bình thường không?
- Thực đơn giúp trẻ tăng cân khoa học theo từng độ tuổi
- Làm thế nào để giúp trẻ tăng cân khỏe mạnh?
- Vì sao trẻ chậm tăng cân?
