Thuốc kháng sinh dùng để làm gì?

Thuốc kháng sinh là loại thuốc mạnh để chống lại một số loại vi khuẩn, nhưng chúng không phải là câu trả lời cho mọi bệnh nhiễm trùng mà con bạn mắc phải. Trên thực tế, có hai loại vi khuẩn chính gây ra hầu hết các bệnh nhiễm trùng⁠ – virus và vi khuẩn⁠ – kháng sinh chỉ có tác dụng chống lại vi khuẩn. Sau đây là những điều cha mẹ cần biết.

Vi khuẩn là gì?

Vi khuẩn là những sinh vật đơn bào có kích thước chỉ vài phần nghìn milimét. Chúng sống trên da, trong hệ tiêu hóa và trong miệng và cổ họng của chúng ta. Trên thực tế, có một trăm nghìn tỷ vi khuẩn đang sống và phát triển trên hoặc bên trong chúng ta.

Hầu hết đều vô hại hoặc có mục đích trong cơ thể (chẳng hạn như giúp phân hủy các chất dinh dưỡng trong chế độ ăn uống của chúng ta). Tuy nhiên, một số vi khuẩn lại nguy hiểm và gây ra bệnh tật. Vi khuẩn có hại là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh ở trẻ em, như viêm họng liên cầu khuẩn hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu.

Virus là gì?

Virus thậm chí còn nhỏ hơn vi khuẩn – nhỏ hơn 1.000 lần. Mặc dù có kích thước nhỏ, virus có thể gây bệnh khi chúng xâm nhập vào các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể. Chúng gây ra cảm lạnh thông thường, cúm và hầu hết các bệnh đau họng và ho. Chúng cũng gây ra bệnh đậu mùa, bệnh sởi, bệnh quai bị, viêm gan và hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS).

Mặc dù thuốc kháng sinh rất mạnh khi được sử dụng trong những tình huống thích hợp, nhưng chúng không thể tiêu diệt vi-rút và không có tác dụng chống lại các bệnh nhiễm trùng do vi-rút. Nếu bạn cho con bạn dùng thuốc kháng sinh khi chúng bị nhiễm trùng do vi-rút, chúng có thể gây ra các tác dụng phụ. Việc dùng thuốc kháng sinh khi không cần thiết cũng có thể làm tăng thêm vấn đề nghiêm trọng về tình trạng kháng thuốc kháng sinh và “siêu vi khuẩn” khó điều trị.

Có những loại thuốc được gọi là thuốc kháng vi-rút đã được phát triển để chống lại một số loại vi-rút. Tuy nhiên, hiện tại không có loại thuốc kháng vi-rút nào có thể điều trị hầu hết các loại vi-rút phổ biến gây đau họng, ho và sổ mũi.

Thuốc kháng sinh có nhiều dạng và loại khác nhau không?

Thuốc kháng sinh có nhiều dạng dành cho trẻ em. Bao gồm viên nén, viên nang, chất lỏng và viên nhai. Một số loại thuốc kháng sinh có dạng thuốc mỡ và một số khác có dạng thuốc nhỏ giọt (như thuốc trị nhiễm trùng tai).

Ngoài ra còn có nhiều loại kháng sinh. Một số loại, chẳng hạn như penicillin, tiêu diệt vi khuẩn bằng cách phá hủy thành tế bào vi khuẩn. Một số khác, chẳng hạn như tetracycline, can thiệp vào khả năng sinh sản hoặc tạo ra protein hoặc chất dinh dưỡng cần thiết để tồn tại của tế bào vi khuẩn. Khi bác sĩ nhi khoa kê đơn thuốc kháng sinh, họ sẽ chọn loại tốt nhất cho loại vi khuẩn cụ thể khiến con bạn bị bệnh.

Thuốc kháng sinh phổ rộng là gì?

Một số loại kháng sinh được gọi là phổ rộng và có thể chống lại nhiều loại vi khuẩn trong cơ thể, trong khi một số khác thì đặc hiệu hơn. Tốt nhất là sử dụng loại kháng sinh phổ hẹp nhất chỉ chống lại vi khuẩn gây nhiễm trùng.

Đôi khi, bác sĩ nhi khoa của bạn có thể sử dụng xét nghiệm để xác định loại vi khuẩn cụ thể gây nhiễm trùng cho con bạn, giúp nhắm mục tiêu vào những vi khuẩn đó mà không tiêu diệt các vi khuẩn “tốt” khác.

Một số tác dụng phụ của thuốc kháng sinh có thể xảy ra là gì?

Mặc dù thuốc kháng sinh có thể mạnh và hữu ích, nhưng chúng có thể có tác dụng phụ. Ở trẻ em, chúng có thể gây khó chịu ở dạ dày, tiêu chảy và/hoặc buồn nôn. Một số trẻ bị dị ứng với penicillin và các loại thuốc kháng sinh khác, gây ra các triệu chứng như phát ban da nghiêm trọng hoặc khó thở. Nếu bạn nghĩ rằng con bạn có thể bị dị ứng với thuốc kháng sinh, hãy gọi ngay cho bác sĩ nhi khoa.

Thuốc kháng sinh dùng để làm gì? Kháng sinh có bao giờ được sử dụng để ngăn ngừa bệnh tật không?

Trong khi thuốc kháng khuẩn chủ yếu được sử dụng để điều trị các bệnh nhiễm trùng mà trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ của bạn có thể mắc phải, thì đôi khi chúng được kê đơn để ngăn ngừa bệnh phát triển. Ví dụ, trẻ em bị nhiễm trùng đường tiết niệu thường xuyên đôi khi được dùng thuốc kháng sinh để giảm khả năng tái phát. Những loại thuốc này có thể tiêu diệt vi khuẩn trước khi chúng có cơ hội gây nhiễm trùng.

Những lần khác, thuốc kháng sinh phòng ngừa có thể được kê đơn cho trẻ em sau khi bị chó hoặc động vật cắn hoặc trước khi phẫu thuật. Những loại thuốc kháng sinh “phòng ngừa” này luôn phải được dùng trong thời gian ngắn nhất có thể để giảm nguy cơ tác dụng phụ hoặc tạo ra tình trạng kháng thuốc.

Thông tin thêm

• Tại sao hầu hết các bệnh đau họng, ho và sổ mũi không cần dùng thuốc kháng sinh
• Thuốc kháng sinh cho trẻ em: Giải đáp 10 câu hỏi thường gặp

Nguồn: Ban Bệnh truyền nhiễm của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (Bản quyền © 2022)

Thông tin có trong trang web này không nên được sử dụng để thay thế cho việc chăm sóc y tế và lời khuyên của bác sĩ nhi khoa của bạn. Có thể có những thay đổi trong phương pháp điều trị mà bác sĩ nhi khoa của bạn có thể đề xuất dựa trên các sự kiện và hoàn cảnh cá nhân.

Bạn muốn tìm hiểu thêm về kháng sinh? Hãy bấm vào link bên dưới.

Tìm hiểu thêm ➜

Xem thêm:

• Thuốc kháng sinh cho trẻ em: Giải đáp 10 câu hỏi thường gặp
• Men vi sinh có giúp ích khi trẻ bị nhiễm trùng và trẻ dùng thuốc kháng sinh không?
• Tại sao không cần dùng kháng sinh đối với hầu hết các bệnh đau họng, ho và sổ mũi?
• Mẹ có biết: Trẻ sơ sinh học như thế nào?