Nội dung chính
Sử dụng thuốc kháng sinh cho trẻ em khi chúng không phải là loại thuốc phù hợp sẽ không có tác dụng. Trên thực tế, nó thậm chí có thể gây hại nhiều hơn là có lợi. Tại sao? Bởi vì kháng sinh chỉ điều trị nhiễm trùng do vi khuẩn gây ra chứ không phải do vi-rút. Thêm vào đó, giống như tất cả các loại thuốc, kháng sinh có tác dụng phụ.
Trước khi kê đơn thuốc kháng sinh, bác sĩ nhi khoa sẽ tìm hiểu xem đó có phải là loại thuốc phù hợp để điều trị bệnh nhiễm trùng của con bạn hay không.
1. Con tôi bị cảm rất nặng. Tại sao bác sĩ không kê đơn thuốc kháng sinh cho trẻ em?
Cảm lạnh hầu như luôn do vi-rút gây ra. Thuốc kháng sinh chỉ điều trị vi khuẩn. Nhìn chung, hầu hết các triệu chứng cảm lạnh thông thường – như sổ mũi, ho và nghẹt mũi – sẽ thuyên giảm mà không cần dùng bất kỳ loại thuốc nào.
Nhiều trẻ nhỏ, đặc biệt là những trẻ ở nhà trẻ, có thể bị cảm lạnh từ 6 đến 8 lần mỗi năm.
2. Một số bệnh cảm lạnh chuyển thành nhiễm trùng do vi khuẩn. Vậy tại sao phải đợi đến khi nhiễm trùng do vi khuẩn mới bắt đầu dùng thuốc kháng sinh?
Trong hầu hết các trường hợp, nhiễm trùng do virus không kéo theo nhiễm trùng do vi khuẩn.
Điều trị nhiễm trùng do virus bằng kháng sinh là không hiệu quả, hơn nữa cách điều trị này hầu như không bao giờ ngăn ngừa được nhiễm trùng do vi khuẩn. Không những vậy, chúng còn có thể gây tiêu chảy hoặc các tác dụng phụ khác.
3. Chảy dịch mũi màu vàng hoặc xanh lá cây có phải là dấu hiệu của nhiễm trùng do vi khuẩn không?
Chất nhầy màu vàng hoặc xanh lá cây trong mũi không tự động có nghĩa là cần dùng thuốc kháng sinh. Trong thời gian bị cảm lạnh thông thường, chất nhầy từ mũi trở nên đặc và chuyển từ trong sang màu vàng hoặc xanh lá cây là bình thường. Điều này thường xảy ra do nhiễm vi-rút, có thể kéo dài tới 10 ngày.
Viêm xoang là thuật ngữ chỉ tình trạng viêm niêm mạc mũi và xoang. Vi-rút hoặc dị ứng có thể gây viêm xoang và trong một số trường hợp, vi khuẩn có thể là nguyên nhân.
Con bạn có thể bị viêm xoang do vi khuẩn nếu có những dấu hiệu sau:
- Các triệu chứng cảm lạnh kéo dài hơn 10 ngày và không thuyên giảm
- Chất nhầy đặc màu vàng hoặc xanh lá cây kèm theo sốt cao hơn 39°C trong ít nhất 3 hoặc 4 ngày
- Đau mặt kèm theo sốt
Trong những tình huống không phổ biến này, có thể cần dùng thuốc kháng sinh.
4. Thuốc kháng sinh không phải có tác dụng điều trị nhiễm trùng tai sao?
Ít nhất một nửa số ca nhiễm trùng tai sẽ khỏi mà không cần dùng thuốc kháng sinh. Nhiều ca nhiễm trùng tai thực sự là do vi-rút gây ra và không cần dùng thuốc kháng sinh. Ngay cả một số ca nhiễm trùng tai do vi khuẩn gây ra cũng sẽ tự khỏi mà không cần dùng thuốc kháng sinh.
Nếu bác sĩ nhi khoa tin rằng tình trạng nhiễm trùng tai của con bạn không cần dùng thuốc kháng sinh, họ sẽ trao đổi với bạn về cách chăm sóc thoải mái. Họ có thể đề xuất những cách tốt nhất để giúp làm giảm cơn đau tai của con bạn cho đến khi tình trạng nhiễm trùng thuyên giảm.
Vì đau thường là triệu chứng đầu tiên và khó chịu nhất của nhiễm trùng tai, bác sĩ của con bạn sẽ đề nghị dùng thuốc giảm đau để làm dịu cơn đau của con bạn. Trong hầu hết các trường hợp, cơn đau và sốt sẽ cải thiện trong vòng 1 đến 2 ngày đầu tiên.
Thuốc cảm không kê đơn (thuốc thông mũi và thuốc kháng histamin) không giúp làm sạch nhiễm trùng tai và không được khuyến khích cho trẻ nhỏ. Thuốc nhỏ tai có thể giúp giảm đau tai trong thời gian ngắn, nhưng hãy luôn hỏi bác sĩ của con bạn xem con bạn có nên sử dụng những loại thuốc nhỏ tai này không.
Bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh nếu con bạn bị sốt cao hơn, đau tai nghiêm trọng hơn hoặc nhiễm trùng ở cả hai màng nhĩ.
5. Thuốc kháng sinh không phải được dùng để điều trị tất cả các bệnh đau họng sao?
Không. Hầu hết các trường hợp đau họng là do vi-rút gây ra. Nếu con bạn bị đau họng, sổ mũi và ho, thì vi-rút có thể là nguyên nhân. Trong những trường hợp này, không nên xét nghiệm “liên cầu khuẩn”.
Thuốc kháng sinh chỉ nên được sử dụng để điều trị đau họng do liên cầu khuẩn nhóm A gây ra. Nhiễm trùng do loại vi khuẩn này gây ra được gọi là “viêm họng liên cầu khuẩn”.
Trẻ em dưới 3 tuổi hiếm khi bị viêm họng liên cầu khuẩn.
Nếu bác sĩ nghi ngờ con bạn bị viêm họng liên cầu khuẩn dựa trên các triệu chứng của con bạn, thì nên thực hiện xét nghiệm liên cầu khuẩn. Nếu xét nghiệm dương tính, thuốc kháng sinh thường sẽ được kê đơn.
6. Thuốc kháng sinh có gây ra tác dụng phụ không?
Tác dụng phụ xảy ra ở 1 trong 5 trẻ em dùng thuốc kháng sinh. Tác dụng phụ có thể bao gồm phát ban, phản ứng dị ứng, buồn nôn, tiêu chảy và đau dạ dày. Hãy đảm bảo rằng bạn cho bác sĩ của con bạn biết nếu con bạn đã từng bị phản ứng với thuốc kháng sinh trong quá khứ.
Đôi khi phát ban sẽ xảy ra trong thời gian trẻ dùng thuốc kháng sinh. Tuy nhiên, không phải tất cả phát ban đều được coi là phản ứng dị ứng. Hãy cho bác sĩ của con bạn biết nếu bạn thấy phát ban trông giống như nổi mề đay (mề đay đỏ) ngay sau khi dùng liều kháng sinh đầu tiên – đây có thể là phản ứng dị ứng.
7. Phải mất bao lâu thì thuốc kháng sinh mới có tác dụng?
Hầu hết các bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn sẽ cải thiện trong vòng 48 đến 72 giờ sau khi bắt đầu dùng kháng sinh.
Nếu các triệu chứng của con bạn trở nên tồi tệ hơn hoặc không cải thiện trong vòng 72 giờ, hãy gọi cho bác sĩ của con bạn.
8. Thuốc kháng sinh có thể dẫn tới vi khuẩn kháng thuốc không?
Việc sử dụng và lạm dụng thuốc kháng sinh nhiều lần có thể dẫn đến vi khuẩn kháng thuốc. Vi khuẩn kháng thuốc là vi khuẩn không còn bị tiêu diệt bởi các loại thuốc kháng sinh thường được sử dụng để điều trị chúng. Những vi khuẩn kháng thuốc này cũng có thể lây lan sang trẻ em và người lớn khác.
Điều quan trọng là con bạn phải sử dụng loại kháng sinh phù hợp nhất với bệnh nhiễm trùng của con bạn, thay vì loại kháng sinh có thể điều trị nhiều loại bệnh nhiễm trùng khác nhau.
Nếu con bạn bị nhiễm trùng kháng thuốc kháng sinh, có thể cần một loại kháng sinh đặc biệt. Đôi khi, những loại thuốc này cần được truyền qua đường tĩnh mạch tại bệnh viện.
9. Thuốc kháng vi-rút là gì?
Thuốc kháng vi-rút có thể được kê đơn cho trẻ em có nguy cơ cao bị bệnh nặng nếu bị cúm.
Đối với hầu hết các loại vi-rút khác gây ra các triệu chứng ho và cảm lạnh, không có loại thuốc kháng vi-rút nào có hiệu quả.
10. Làm sao tôi có thể sử dụng thuốc kháng sinh một cách an toàn?
- Cho bé dùng thuốc chính xác theo chỉ dẫn.
- Không nên dùng thuốc kháng sinh của một đứa trẻ cho anh chị em ruột hoặc bạn bè của trẻ, bạn có thể sẽ kê nhầm thuốc và gây hại.
- Cất thuốc kháng sinh và các loại thuốc theo toa khác ở nơi an toàn. Đếm và theo dõi số lượng thuốc bạn có và khóa chúng lại. Yêu cầu bạn bè, thành viên gia đình và người trông trẻ làm như vậy.
- Vứt bỏ thuốc kháng sinh còn thừa và các loại thuốc theo toa khác. Trả lại các đơn thuốc còn thừa cho bệnh viện, phòng khám bác sĩ hoặc hiệu thuốc.
Nguồn: Ban Bệnh truyền nhiễm của Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (Bản quyền © 2022)
Thông tin có trong trang web này không nên được sử dụng để thay thế cho việc chăm sóc y tế và lời khuyên của bác sĩ nhi khoa của bạn. Có thể có những thay đổi trong phương pháp điều trị mà bác sĩ nhi khoa của bạn có thể đề xuất dựa trên các sự kiện và hoàn cảnh cá nhân.
Bạn muốn tìm hiểu thêm về kháng sinh? Hãy bấm vào link bên dưới.
Tìm hiểu thêm ➜Xem thêm:
- Men vi sinh có giúp ích khi trẻ bị nhiễm trùng và trẻ dùng thuốc kháng sinh không?
- Mặt trái của sự sạch sẽ: Tại sao trẻ em ở thành phố lại dễ ốm hơn trẻ em ở nông thôn?
- Thuốc kháng sinh dùng để làm gì?
- Tại sao không cần dùng kháng sinh đối với hầu hết các bệnh đau họng, ho và sổ mũi?
