Nội dung chính
RSV là gì?
RSV (Respiratory Syncytial Virus), hay virus hợp bào hô hấp, là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây nhiễm trùng đường hô hấp ở trẻ nhỏ. Hầu hết trẻ em đều nhiễm RSV ít nhất một lần trước khi được 2 tuổi.
Ở đa số trẻ khỏe mạnh, RSV chỉ gây các triệu chứng giống cảm lạnh và sẽ tự khỏi sau khoảng 1–2 tuần. Tuy nhiên, ở trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non hoặc có bệnh lý nền, RSV có thể gây viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi và đôi khi cần phải nhập viện.
Vì sao RSV dễ gây bệnh nặng ở trẻ nhỏ?
Trong những năm đầu đời, hệ miễn dịch và hệ hô hấp của trẻ vẫn đang phát triển. Đường thở của trẻ nhỏ hẹp hơn người lớn. Khi RSV gây viêm và tăng tiết dịch nhầy, đường thở có thể nhanh chóng bị hẹp lại, khiến trẻ khó thở hoặc thở khò khè.
Đồng thời, hệ miễn dịch chưa trưởng thành khiến trẻ nhỏ khó kiểm soát virus hiệu quả như người lớn. Vì vậy, cùng một loại virus nhưng mức độ ảnh hưởng ở trẻ nhỏ thường nghiêm trọng hơn.
RSV lây truyền như thế nào?
RSV lây lan rất dễ qua các giọt bắn khi người bệnh ho hoặc hắt hơi, khi tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm bệnh hoặc chạm vào các bề mặt có chứa virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.
Virus có thể tồn tại nhiều giờ trên một số bề mặt. Vì vậy, RSV thường lây nhanh trong gia đình, nhà trẻ và những nơi đông người.
Triệu chứng của RSV
Trong những ngày đầu, RSV thường gây các triệu chứng giống cảm lạnh:
- Sổ mũi hoặc nghẹt mũi.
- Ho.
- Hắt hơi.
- Sốt nhẹ hoặc không sốt.
- Bú kém hoặc ăn ít hơn.
Ở một số trẻ, đặc biệt là trẻ nhỏ, bệnh có thể tiến triển thành viêm tiểu phế quản hoặc viêm phổi với các biểu hiện như:
- Ho nhiều hơn.
- Thở nhanh.
- Thở khò khè.
- Rút lõm lồng ngực khi thở.
- Bỏ bú hoặc bú rất kém.
- Mệt nhiều hoặc li bì.
Các triệu chứng thường nặng nhất vào khoảng ngày thứ 3 đến ngày thứ 5 kể từ khi bắt đầu mắc bệnh trước khi dần cải thiện.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám?
Cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế nếu trẻ có một trong những dấu hiệu sau:
- Thở nhanh hoặc khó thở.
- Rút lõm lồng ngực.
- Thở khò khè nhiều hoặc có dấu hiệu tím môi, tím đầu chi.
- Bỏ bú hoặc uống rất ít.
- Ngủ li bì hoặc khó đánh thức.
- Trẻ dưới 3 tháng tuổi bị sốt.
Nếu trẻ có biểu hiện ngừng thở, tím tái hoặc suy hô hấp, cần đưa trẻ đi cấp cứu ngay.
Điều trị RSV
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với hầu hết các trường hợp nhiễm RSV. Việc điều trị chủ yếu nhằm hỗ trợ trẻ trong thời gian cơ thể tự chống lại virus, bao gồm:
- Đảm bảo trẻ bú hoặc uống đủ nước.
- Làm sạch mũi bằng nước muối sinh lý khi cần.
- Hạ sốt theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Theo dõi sát tình trạng hô hấp.
Kháng sinh không có tác dụng đối với RSV vì đây là bệnh do virus. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi trẻ có thêm nhiễm khuẩn theo chỉ định của bác sĩ.
Có thể phòng ngừa RSV không?
Mặc dù không thể ngăn ngừa hoàn toàn RSV, cha mẹ có thể giảm nguy cơ mắc bệnh bằng cách:
- Rửa tay thường xuyên trước khi chăm sóc trẻ.
- Hạn chế để trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh đường hô hấp.
- Vệ sinh đồ chơi và các bề mặt trẻ thường xuyên tiếp xúc.
- Tránh khói thuốc lá.
- Tiếp tục nuôi con bằng sữa mẹ nếu có thể.
Đối với một số trẻ có nguy cơ rất cao, bác sĩ có thể chỉ định các biện pháp dự phòng bằng kháng thể đơn dòng theo khuyến cáo hiện hành.
Những điều cha mẹ cần ghi nhớ
RSV là một bệnh nhiễm virus rất phổ biến ở trẻ nhỏ. Phần lớn trẻ sẽ hồi phục hoàn toàn với sự chăm sóc phù hợp.
Điều quan trọng nhất là nhận biết sớm các dấu hiệu khó thở, theo dõi sát diễn biến của trẻ và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có dấu hiệu nặng.
Một môi trường sống lành mạnh, dinh dưỡng phù hợp, giấc ngủ đầy đủ, tiêm chủng đúng lịch và sự chăm sóc đáp ứng từ cha mẹ sẽ góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch và giúp trẻ có nền tảng tốt hơn để vượt qua các bệnh nhiễm trùng trong những năm đầu đời.
Xem thêm:
