Nội dung chính
Vì sao cần đo chiều cao đúng cách?
Chiều cao là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh quá trình tăng trưởng của trẻ. Tuy nhiên, nếu đo sai tư thế hoặc sai phương pháp, kết quả có thể chênh lệch từ 1–3 cm, khiến cha mẹ hiểu sai về sự phát triển của con.
Đo chiều cao đúng không chỉ giúp biết trẻ cao bao nhiêu mà còn giúp theo dõi tốc độ tăng trưởng theo thời gian. Đây là thông tin quan trọng hơn rất nhiều so với việc chỉ nhìn vào một con số ở một thời điểm.
Trẻ nên đo chiều dài hay chiều cao?
Phương pháp đo sẽ thay đổi theo độ tuổi của trẻ.
- Trẻ dưới 2 tuổi nên đo chiều dài nằm vì chưa thể đứng vững và giữ đúng tư thế.
- Trẻ từ 2 tuổi trở lên nên đo chiều cao đứng theo đúng hướng dẫn của WHO.
Việc sử dụng đúng phương pháp giúp kết quả đo chính xác và có thể so sánh với biểu đồ tăng trưởng.
Cách đo chiều dài cho trẻ dưới 2 tuổi
Đối với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nên có hai người cùng thực hiện để hạn chế sai số.
Bước 1. Chuẩn bị
- Một mặt phẳng cứng.
- Thước dây hoặc thước đo chiều dài.
- Bút đánh dấu.
- Cởi mũ và quần áo dày của trẻ.
Bước 2. Đặt trẻ đúng tư thế
Một người giữ đầu trẻ áp sát đầu giường hoặc tường.
Người còn lại giữ hai chân duỗi thẳng, bàn chân vuông góc với mặt phẳng.
Bước 3. Đo chiều dài
Đánh dấu vị trí gót chân.
Đo khoảng cách từ đỉnh đầu đến gót chân.
Nên đo ít nhất hai lần. Nếu hai lần đo chênh lệch nhiều, hãy thực hiện thêm một lần nữa và lấy kết quả trung bình.
Những lỗi thường gặp
- Trẻ co chân.
- Đầu không áp sát.
- Đo khi trẻ đang quấy khóc.
- Chỉ đo một lần.
Cách đo chiều cao cho trẻ từ 2 tuổi trở lên
Khi trẻ đã đứng vững, có thể đo chiều cao đứng tại nhà.
Bước 1. Chuẩn bị
- Một bức tường phẳng.
- Sàn cứng.
- Thước vuông hoặc quyển sách cứng.
- Thước dây.
Cho trẻ bỏ giày dép, tháo phụ kiện tóc và mặc quần áo gọn gàng.
Bước 2. Đứng đúng tư thế
Trẻ đứng sát tường.
- Hai gót chân chạm nhau.
- Hai chân duỗi thẳng.
- Mắt nhìn thẳng.
- Vai thả lỏng.
- Gót chân, mông và lưng áp sát tường nếu có thể.
Bước 3. Đo chiều cao
Đặt thước vuông hoặc quyển sách nằm ngang trên đỉnh đầu.
Đánh dấu vị trí tiếp xúc với tường.
Đo khoảng cách từ sàn đến điểm đánh dấu.
Thực hiện ít nhất hai lần để giảm sai số.
Những sai lầm khiến kết quả đo không chính xác
Ngay cả khi đo đúng quy trình, một số sai sót nhỏ cũng có thể làm kết quả lệch đáng kể.
Cha mẹ nên tránh:
- Đo khi trẻ vẫn mang giày hoặc dép.
- Đo trên thảm hoặc nền mềm.
- Để trẻ kiễng chân hoặc co gối.
- Đo khi tóc buộc cao hoặc đội mũ.
- Chỉ đo một lần.
- Đo vào các thời điểm khác nhau trong ngày rồi đem so sánh.
Bao lâu nên đo chiều cao một lần?
Không cần đo quá thường xuyên vì chiều cao không thay đổi đáng kể sau vài ngày.
Thông thường có thể theo dõi như sau:
- 0–6 tháng: khoảng 1 tháng/lần.
- 6–12 tháng: khoảng 2 tháng/lần.
- Từ 1 tuổi trở lên: khoảng 3 tháng/lần.
Nếu trẻ đang được theo dõi tăng trưởng hoặc có nghi ngờ chậm tăng chiều cao, bác sĩ có thể khuyến nghị đo với tần suất khác.
Sau khi đo xong, cha mẹ nên làm gì?
Đừng chỉ ghi nhớ con số vừa đo được.
Điều quan trọng hơn là theo dõi quá trình tăng trưởng của trẻ theo thời gian.
Sau mỗi lần đo, cha mẹ nên:
- Ghi lại ngày đo và chiều cao.
- So sánh với lần đo trước.
- Đối chiếu với biểu đồ tăng trưởng của WHO.
- Quan sát xem trẻ có tiếp tục tăng trưởng đều hay không.
Một trẻ thấp nhưng vẫn tăng trưởng ổn định thường ít đáng lo hơn một trẻ từng phát triển bình thường nhưng tốc độ tăng chiều cao chậm dần.
Khi nào cần đưa trẻ đi đánh giá?
Cha mẹ nên trao đổi với nhân viên y tế nếu nhận thấy:
- Chiều cao gần như không thay đổi trong nhiều tháng liên tiếp.
- Đường tăng trưởng đi ngang hoặc đi xuống.
- Trẻ thấp hơn nhiều so với bạn cùng tuổi và tốc độ tăng trưởng tiếp tục chậm.
- Kèm theo chậm tăng cân hoặc các dấu hiệu bất thường khác.
Đánh giá sớm sẽ giúp xác định nguyên nhân nếu có và lựa chọn hướng theo dõi hoặc điều trị phù hợp.
Điều cha mẹ có thể làm ngay
Ngay hôm nay, hãy chọn một vị trí cố định trong nhà để đo chiều cao cho con và sử dụng đúng phương pháp theo độ tuổi. Sau mỗi lần đo, ghi lại kết quả và theo dõi trên biểu đồ tăng trưởng thay vì chỉ so sánh với bạn bè cùng lớp. Việc duy trì thói quen đo định kỳ sẽ giúp cha mẹ nhận ra sớm những thay đổi về tốc độ tăng trưởng và có hướng xử lý kịp thời nếu cần.
Hãy kiểm tra chiều cao và cân nặng cho bé theo định kỳ, bạn cũng có thể kiểm tra và dự đoán xem liệu chiều cao của bé có đạt được tiêu chuẩn WHO không tại đây.
Xem thêm:
- Thiếu vitamin D và còi xương ở trẻ: Dấu hiệu, cách phòng ngừa và khi nào cần bổ sung?
- Chế độ ăn ảnh hưởng đến chiều cao của trẻ: 6 sai lầm cha mẹ nên tránh
- Dự đoán chiều cao của trẻ khi trưởng thành: Có chính xác không và nên tin phương pháp nào?
- Các giai đoạn phát triển chiều cao của trẻ: Cha mẹ cần chú ý điều gì ở từng giai đoạn?
