Dinh dưỡng cho sự phát triển chiều cao của trẻ

Nhiều cha mẹ khi nghĩ đến chiều cao thường chỉ nghĩ đến canxi hoặc tìm một loại sữa giúp trẻ cao hơn. Thực tế, phát triển chiều cao là một quá trình phức tạp hơn rất nhiều.

Để xương dài ra và cơ thể tăng trưởng, trẻ cần đủ năng lượng để phát triển, đủ nguyên liệu để tạo mô mới và đủ các vitamin, khoáng chất giúp xương chắc khỏe. Nếu thiếu một trong những yếu tố này, tốc độ tăng trưởng có thể bị ảnh hưởng.

Không chỉ canxi quyết định chiều cao

Canxi là khoáng chất quan trọng đối với xương, nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định trẻ có cao hay không.

Nếu trẻ thiếu năng lượng hoặc thiếu protein, cơ thể sẽ không có đủ nguyên liệu để tạo xương và mô mới. Nếu thiếu vitamin D, khả năng hấp thu canxi sẽ giảm. Nếu thiếu kẽm, sắt hoặc i-ốt, quá trình tăng trưởng cũng có thể bị ảnh hưởng.

Chiều cao vì vậy là kết quả của một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối, chứ không phụ thuộc vào một dưỡng chất riêng lẻ.

Những dưỡng chất quan trọng đối với chiều cao

Năng lượng

Muốn phát triển, trước hết cơ thể phải có đủ năng lượng.

Nếu trẻ ăn không đủ nhu cầu trong thời gian dài, cơ thể sẽ ưu tiên duy trì các hoạt động sống thay vì tăng trưởng. Đây là một trong những nguyên nhân khiến trẻ chậm tăng cân và có thể ảnh hưởng đến chiều cao.

Protein

Protein là nguyên liệu để cơ thể tạo ra tế bào mới, cơ bắp, mô liên kết và sụn tăng trưởng. Nếu không có đủ protein, quá trình phát triển chiều cao sẽ bị hạn chế dù trẻ được bổ sung nhiều canxi.

Kẽm

Kẽm tham gia vào quá trình phân chia tế bào và tăng trưởng của cơ thể. Thiếu kẽm có thể làm trẻ chậm lớn, biếng ăn và ảnh hưởng đến quá trình phát triển.

Một nghiên cứu ở Ethiopia đã chỉ ra rằng, thiếu kẽm làn nguyên nhân dẫn đến sự còi cọc ở trẻ nhỏ.

Canxi

Khoảng 99% lượng canxi trong cơ thể nằm ở xương và răng.

Canxi giúp khoáng hóa xương, làm xương chắc khỏe và hỗ trợ quá trình phát triển của hệ xương. Tuy nhiên, canxi chỉ phát huy hiệu quả khi trẻ được cung cấp đầy đủ các dưỡng chất khác và hấp thu tốt.

Nguồn canxi gồm sữa và các chế phẩm từ sữa, cá nhỏ ăn cả xương, tôm, cua và một số loại rau xanh.

Vitamin D

Vitamin D giúp cơ thể hấp thu và sử dụng canxi hiệu quả hơn.

Trẻ có thể nhận vitamin D từ ánh nắng mặt trời, thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung khi cần thiết theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Sắt

Sắt giúp tạo hồng cầu để vận chuyển oxy đến các cơ quan trong cơ thể.

Thiếu sắt kéo dài có thể làm trẻ mệt mỏi, ăn kém và ảnh hưởng gián tiếp đến sự tăng trưởng.

I-ốt

I-ốt cần thiết để cơ thể tạo hormone tuyến giáp.

Hormone tuyến giáp đóng vai trò quan trọng trong quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

Có cần bổ sung thật nhiều canxi?

Không.

Bổ sung nhiều canxi hơn nhu cầu không đồng nghĩa với việc trẻ sẽ cao hơn.

Nếu chế độ ăn thiếu năng lượng, protein hoặc các vi chất khác, việc chỉ tập trung bổ sung canxi sẽ không giải quyết được nguyên nhân của vấn đề.

Điều quan trọng là giúp trẻ có chế độ ăn đa dạng, cân đối và phù hợp với từng độ tuổi.

Sữa có giúp trẻ cao hơn không?

Sữa là nguồn cung cấp năng lượng, protein, canxi và nhiều vi chất dinh dưỡng quan trọng.

Nếu trẻ chưa đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng từ khẩu phần ăn, sữa có thể giúp bổ sung những dưỡng chất còn thiếu. Tuy nhiên, sữa không phải là yếu tố quyết định chiều cao và cũng không thể thay thế một chế độ ăn cân đối.

Không có loại sữa nào được chứng minh có thể giúp mọi trẻ cao hơn nếu nền tảng dinh dưỡng và lối sống không được đảm bảo.

Thực phẩm nào tốt cho sự phát triển chiều cao?

Không có thực phẩm nào giúp trẻ cao lên chỉ sau một thời gian ngắn. Tuy nhiên, một số nhóm thực phẩm giàu protein, canxi và các vi chất quan trọng nên có trong chế độ ăn hằng ngày của trẻ, bao gồm:

• Sữa, sữa tươi, sữa lên men, sữa chua, phô mai tươi
• Cá và các loại hải sản
• Trứng
• Thịt bò, ức/lườn gà
• Trái cây (chuối, táo, thanh long)
• Bơ đậu phộng, đậu đỏ, các loại đậu thận, tào phớ, sữa đậu nành
• Các loại rau có màu xanh đậm

Cha mẹ nên tập trung điều gì trong bữa ăn hằng ngày?

Không có một loại thực phẩm hay một dưỡng chất nào có thể quyết định chiều cao của trẻ. Cơ thể chỉ phát triển tốt khi được cung cấp đầy đủ năng lượng, protein và các vitamin, khoáng chất cần thiết trong một thời gian dài.

Vì vậy, thay vì cố gắng cho trẻ uống thật nhiều sữa hoặc chỉ tập trung bổ sung canxi, cha mẹ nên xây dựng một chế độ ăn đa dạng và cân đối. Mỗi ngày, trẻ nên được ăn đủ các nhóm thực phẩm gồm tinh bột, thực phẩm giàu protein, rau xanh, trái cây, sữa và các thực phẩm giàu chất béo lành mạnh phù hợp với độ tuổi.

Nếu trẻ ăn đa dạng, đáp ứng đủ nhu cầu dinh dưỡng và phát triển tốt theo biểu đồ tăng trưởng, phần lớn trẻ sẽ nhận được đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho quá trình phát triển chiều cao. Thực phẩm bổ sung chỉ nên được cân nhắc khi trẻ có nguy cơ thiếu hụt hoặc theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Điều quan trọng nhất không phải là tìm kiếm một loại thực phẩm giúp trẻ cao nhanh hơn, mà là duy trì một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và cân đối mỗi ngày. Đây mới là nền tảng giúp trẻ phát triển khỏe mạnh và đạt được tiềm năng chiều cao của mình.

Xem thêm:

• Giấc ngủ và chiều cao của trẻ: Vì sao ngủ đủ lại quan trọng?
• Vận động và chiều cao của trẻ: Trẻ nên vận động như thế nào để phát triển tốt?
• Chiều cao chuẩn theo độ tuổi của trẻ
• Chiều cao của trẻ phát triển như thế nào trong 1000 ngày đầu đời?