Tiếng khóc: Ba mẹ cần làm gì khi trẻ sơ sinh khóc?

Tiếng khóc của trẻ sơ sinh báo hiệu điều gì?

Khóc có nhiều mục đích hữu ích cho bé. Trẻ sơ sinh khóc khi bé đói hoặc khó chịu. Nó ngăn chặn các cảnh tượng, âm thanh và các cảm giác khác quá mãnh liệt đối với bé. Và nó giúp bé giải tỏa căng thẳng.

Bạn có thể nhận thấy bé có những giai đoạn quấy khóc, ngay cả khi bé không đói, không khó chịu hoặc không mệt mỏi. Đôi khi có vẻ như không có gì có thể an ủi bé. Ngay sau những giai đoạn này, bé có vẻ tỉnh táo hơn trước, và sau đó có thể ngủ sâu hơn bình thường. Kiểu khóc quấy này dường như giúp trẻ giải phóng năng lượng dư thừa để có trạng thái thoải mái hơn. 

Khi bạn biết được kiểu khóc của trẻ sơ sinh, bạn có thể cảm thấy như thể bạn có thể xác định được nhu cầu cụ thể thông qua cách bé khóc. Bé đói không? Tức giận? Đau khổ hay đau đớn? Buồn ngủ? Mỗi em bé sẽ khóc bằng các cách khác nhau.

Các cách giúp trẻ ngừng khóc

Đôi khi các loại tiếng khóc khác nhau chồng chéo lên nhau. Trẻ sơ sinh thường thức dậy vì đói và khóc đòi ăn. Nếu bạn không phản ứng nhanh, tiếng khóc đói của bé có thể chuyển thành tiếng khóc giận dữ. Bạn sẽ nghe thấy sự khác biệt. Khi bé lớn lên, tiếng khóc của bé sẽ trở nên mạnh hơn, to hơn và dai dẳng hơn. Chúng cũng sẽ bắt đầu thay đổi nhiều hơn, như thể để truyền đạt những nhu cầu và mong muốn khác nhau.

Cách tốt nhất để xử lý tiếng khóc là phản ứng kịp thời trong vài tháng đầu đời của bé. Bạn không thể chiều chuộng một đứa trẻ sơ sinh bằng sự chú ý, và nếu bạn trả lời tiếng kêu cứu của bé, bé sẽ khóc ít hơn.

Khi trẻ sơ sinh khóc, ba mẹ hãy cố gắng đáp ứng nhu cầu cấp thiết nhất của bé trước. Nếu bé lạnh và đói và tã ướt, hãy làm ấm bé, thay tã, sau đó cho bé ăn. Nếu tiếng khóc có chất la hét hoặc hoảng loạn, hãy cân nhắc xem có phải một mảnh quần áo hoặc thứ gì đó khiến bé khó chịu không. Có thể một sợi tóc bị kẹt vào ngón tay hoặc ngón chân. Nếu bé ấm áp, khô ráo và được ăn đầy đủ nhưng vẫn không ngừng khóc, hãy thử các kỹ thuật an ủi sau. Tìm những kỹ thuật hiệu quả nhất với bé:

  • Lắc lư, trên ghế bập bênh hoặc trên tay khi bạn lắc lư từ bên này sang bên kia
  • Nhẹ nhàng vuốt ve đầu trẻ hoặc vỗ nhẹ lưng hoặc ngực trẻ
  • Quấn tã an toàn (quấn chặt bé trong chăn)
  • Hát hoặc nói chuyện
  • Chơi nhạc nhẹ nhàng
  • Bế trẻ trên trên tay
  • Đặt trẻ nằm trên xe đẩy hoặc xe ngựa
  • Loại bỏ các tiếng ồn hoặc mở nhạc rung động nhịp nhàng
  • Ợ hơi cho bé để giải phóng các bong bóng khí bị mắc kẹt
  • Tắm nước ấm (hầu hết trẻ sơ sinh đều thích, nhưng không phải tất cả)

Khi các cách trên đều thất bại

Đôi khi, nếu mọi cách khác đều không hiệu quả, cách tiếp cận tốt nhất chỉ đơn giản là để em bé một mình ở một nơi an toàn như cũi. Nhiều em bé không thể ngủ mà không khóc và sẽ ngủ nhanh hơn nếu được khóc. Tiếng khóc không nên kéo dài nếu trẻ thực sự mệt mỏi.

Nếu tiếng khóc không dừng lại mà ngày càng dữ dội hơn và kéo dài suốt cả ngày hoặc đêm, thì có thể là do đau bụng quặn thắt . Thông thường, đau bụng quặn thắt chỉ đơn giản là trẻ nhạy cảm bất thường với kích thích hoặc vẫn chưa thể tự an ủi mình. Khi bé lớn lên, tình trạng không thể tự an ủi này – được đánh dấu bằng tiếng khóc liên tục – sẽ cải thiện.

Ở trẻ bú mẹ , đôi khi đau bụng là dấu hiệu nhạy cảm với một loại thực phẩm trong chế độ ăn của mẹ. Các loại thuốc nhỏ giọt trị đau bụng rất đắt và các nghiên cứu cho thấy chúng không hiệu quả. Bạn có thể tìm hiểu thêm các lựa chọn không dùng thuốc như điều chỉnh chế độ ăn, cho ăn chậm và ợ hơi thích hợp để giúp ích. 

Nếu bé không chịu nín, bé có thể bị bệnh. Kiểm tra nhiệt độ của bé. Nếu bạn đo nhiệt độ trực tràng và nhiệt độ là 38 độ C hoặc cao hơn, bé có thể bị nhiễm trùng. Liên hệ với bác sĩ nhi khoa của bạn.

Bạn càng thư giãn, bạn càng dễ dàng an ủi con mình. Ngay cả trẻ sơ sinh cũng nhạy cảm với sự căng thẳng và phản ứng bằng cách khóc. Nghe tiếng khóc của trẻ sơ sinh có thể rất đau đớn, nhưng việc để sự thất vọng của bạn chuyển thành tức giận hoặc hoảng loạn sẽ chỉ làm tăng thêm tiếng hét của trẻ sơ sinh.

Mẹ cũng cần nghỉ ngơi

Nếu bạn bắt đầu cảm thấy mình không thể xử lý được tình huống này, hãy đặt em bé xuống một nơi an toàn và nhờ sự giúp đỡ của một thành viên gia đình hoặc bạn bè. Điều này sẽ giúp bạn cảm thấy nhẹ nhõm hơn, và một khuôn mặt mới đôi khi có thể giúp em bé bình tĩnh lại.

Cho dù bạn có mất kiên nhẫn hay tức giận đến mức nào, cũng đừng lắc hoặc đánh em bé. Lắc mạnh trẻ sơ sinh có thể gây mù, tổn thương não hoặc thậm chí tử vong. Điều quan trọng là phải chia sẻ thông tin này về việc khóc với bất kỳ ai khác chăm sóc em bé của bạn, bao gồm cả vợ/chồng, bạn đời hoặc người trông trẻ.

Lưu ý quan trọng

Trên hết, đừng coi việc trẻ sơ sinh khóc là chuyện đáng thất vọng hoặc đừng nghĩ rằng mình là một ông bố bà mẹ tồi. Trẻ không khóc vì bạn là cha mẹ tồi hoặc vì trẻ không thích bạn. Tất cả trẻ sơ sinh đều khóc, thường là không có lý do rõ ràng. Trẻ sơ sinh thường khóc từ một đến bốn giờ mỗi ngày. Đó là một phần của quá trình thích nghi với cuộc sống mới lạ này bên ngoài tử cung.

Không cha mẹ nào có thể an ủi con mình mỗi khi con khóc, vì vậy đừng mong đợi mình là người làm phép lạ. Thay vào đó, hãy thực hiện một cách tiếp cận thực tế. Hãy tìm kiếm sự giúp đỡ, nghỉ ngơi thật nhiều và tận hưởng tất cả những khoảnh khắc tuyệt vời đó với con bạn.

Hãy kiểm tra chiều cao và cân nặng cho bé theo định kỳ, bạn cũng có thể sử dụng ứng dụng Chăm Bé để kiểm tra xem liệu chiều cao và cân nặng của bé có đạt được tiêu chuẩn của WHO hay không?

Thông tin thêm

Nguồn: Chăm sóc em bé và trẻ nhỏ: Từ khi sinh ra đến 5 tuổi, ấn bản lần thứ 7 (Bản quyền © 2019 Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ)

Thông tin có trong trang web này không nên được sử dụng để thay thế cho việc chăm sóc y tế và lời khuyên của bác sĩ nhi khoa của bạn. Có thể có những thay đổi trong phương pháp điều trị mà bác sĩ nhi khoa của bạn có thể đề xuất dựa trên các sự kiện và hoàn cảnh cá nhân.

Tác giả: Trần Bình Dương | Kiểm chứng bởi Nhóm kiểm định nội dung
Lần sửa đổi cuối cùng: 30/07/2026
Lần xem xét tiếp theo dự kiến: 30/07/2029
Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, không thể thay thế cho việc chẩn đoán, điều trị hoặc lời khuyên y tế trực tiếp từ bác sĩ nhi khoa hoặc các chuyên gia y tế có chuyên môn.